Kaynak: Ali Öz, “Seyahat halinde olan bir arabalı vapur – A car ferry in transit”, SALT Araştırma, AOZHIST0330.
Şehir Hatları Dijital Arşivi
İstanbul'un denizle yaşayan
hafızasına yakından bak.
Vapurların, iskelelerin, yolcuların ve deniz emekçilerinin izini süren bu seçki; farklı dönemlerden fotoğrafları, kaynak bilgileri ve günümüze ulaşan hikâyeleriyle bir araya getiriyor.
29arşiv kaydı
7hikâye notu
19.–20.yüzyıl
01 Fotoğraf seçkisi
Bir şehrin kıyıda
biriken kayıtları.
Bir fotoğrafa tıklayarak kaydı büyütebilir, kaynak bilgisini ve varsa fotoğrafın hikâyesini okuyabilirsin.
Kaynak: Ali Öz, “Karaköy Vapur İskelesi'nin denizden görünümü - A view of Karaköy Pier from the sea”, SALT Araştırma, AOZHIST0192.
Kaynak: Kayıhan Türköz, “Harbiye Vapuru - Harbiye Ferry”, SALT Araştırma, TMKTH0235.
Kaynak: “Karaköy Vapur İskelesi”, SALT Araştırma, AHISTKARA163.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Fotoğrafın hikâyesi
Mustafa Kemal Atatürk, Mudanya'da Gülcemal Vapuru'nda bulunduğu sırada geminin düzen ve hizmetinden duyduğu memnuniyeti hatıra defterine kendi el yazısıyla kaydetti. Kaptan ve tüm mürettebata teşekkür eden bu birkaç satır, bugün Gülcemal'in hikâyelerinden birini yaşatıyor.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: “Boğaziçi, Bebek açıklarında yalılar ve vapur”, SALT Araştırma, AHISTDIV00043.
Kaynak: Ali Öz, “Anadolu Kavağı Vapurunda Turistler - Tourists On The Anadolu Kavağı Ferry”, SALT Araştırma, AOZHIST0004.
Kaynak: Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi, https://www.eskiistanbul.net/6509/moda-iskelesi-1940-lar#lg=0&slide=0.
Fotoğrafın hikâyesi
1911 yılında İngiltere'de inşa edilen Kalender, Şirket-i Hayriye'nin 67 numaralı vapuruydu. Uzun yıllar Boğaziçi'nde yolcu taşıyan Kalender, 1915'te Çanakkale Savaşı sırasında da görev aldı ve cepheye askerî malzeme taşınmasına katkıda bulundu.
Kaynak: Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi, https://www.eskiistanbul.net/7456/kalender-vapuru-1980-ler#lg=0&slide=0.
Fotoğrafın hikâyesi
53 numaralı İnşirah, 1905 yılında İngiltere'de inşa edilerek Şirket-i Hayriye filosuna katıldı. Tek uskurlu, çelik gövdeli bir yolcu vapuruydu. Uzun yıllar İstanbul'un deniz ulaşımında hizmet veren vapur, 1967'de seferlerine veda etti. İsmini ise “ferahlık, gönül açıklığı” anlamına gelen İnşirah kelimesinden alıyordu.
Kaynak: http://www.sehirhatlari.istanbul/tr/kurumsal/gundelik-hayatta-sirket-i-hayriye-472.html
Kaynak: Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi, https://www.eskiistanbul.net/7119/7109-galata-koprusu-eminonu-ve-vanikoy-vapuru-1967#lg=0&slide=0.
Fotoğrafın hikâyesi
İstanbul'un ilk vapur döneminin simgelerinden olan yandan çarklı vapurlar, gövdelerinin iki yanında bulunan büyük çarklarla hareket ediyordu. Buharın gücüyle dönen bu çarklar, 19. yüzyıl İstanbul'unda Boğaz'ın iki yakası arasında yolcu taşıyan vapurların karakteristik görüntüsünü oluşturuyordu. Zamanla yerlerini daha verimli ve manevra kabiliyeti yüksek pervaneli vapurlara bıraktılar.
Kaynak: Sébah & Joaillier, Bosphore, côte d'Asie prise de Rouméli-Hissar, No. 616, after 1883, Pierre de Gigord collection of photographs of the Ottoman Empire and the Republic of Turkey. Series III. Loose and mounted photographs.
Kaynak: Sébah & Joaillier, Bosphore. Le débarcadère d'Arnaout Keuy, côte d'Europe, No. 604, after 1883, Pierre de Gigord collection of photographs of the Ottoman Empire and the Republic of Turkey. Series III. Loose and mounted photographs.
Kaynak: Ali Öz, “Eminönü'nde vapurlar - Ferries in Eminönü”, SALT Araştırma, AOZHIST0241.
Kaynak: Ali Öz, “Anadolu Kavağı vapurunda yaşlı kadın - Old woman on the Anadolu Kavağı ferry”, SALT Araştırma, AOZHIST0006.
Kaynak: Yıldız Çelik, “Galata Köprüsü ve Süleymaniye'nin Karaköy sahiliden görünümü - View of Galata Bridge and Süleymaniye Mosque from Karaköy coast”, SALT Araştırma, YCKH004.
Fotoğrafın hikâyesi
1910'da kurulan Seyr-i Sefain İdaresi, Osmanlı'nın deniz taşımacılığını devlet çatısı altında düzenleyen önemli kurumlardan biriydi. Yolcu ve yük taşımacılığından savaş dönemlerindeki askerî sevkiyata kadar farklı görevler üstlenen kurum, Cumhuriyet'in ilk yıllarında da İstanbul ve Türkiye'nin denizcilik tarihinde önemli bir yer tuttu.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Fotoğrafın hikâyesi
Kanlıca, Şirket-i Hayriye'nin ilk yıllarından itibaren Boğaziçi'nin önemli duraklarından biriydi. 1858 tarihli tarifelerde adı geçen Kanlıca İskelesi, yıllar boyunca vapurların uğradığı ve Boğaz'ın iki yakasındaki yaşamı birbirine bağlayan noktalardan biri oldu. Bugün eski bir Kanlıca vapuru fotoğrafına baktığımızda, yalnızca bir vapuru değil, Boğaziçi'nde gündelik hayatın bir parçasını görüyoruz.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Kaynak: Fabrika Fotoğrafhanesi, “Seyr-i Sefain İdaresi ve Şirket-i Hayriye ile ilgili fotoğraflar”, SALT Araştırma, AINSSHAL002.
Fotoğrafın hikâyesi
1868 yılında hizmete giren Tayyar, Şirket-i Hayriye'nin ilk dönem filosunda yer alan ahşap gövdeli, yandan çarklı vapurlardan biriydi. İstanbul'un vapurla tanıştığı ilk yılların tanıklarından olan Tayyar, 1902'de hizmet dışı bırakıldı.
Kaynak: Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi, https://www.eskiistanbul.net/6288/tayyar-vapuru-baca-no-22#lg=0&slide=0.
Bu seçimde gösterilecek kayıt bulunmuyor.